عایق چیست؟

عایق چیست و از آن برای چه مواردی در صنعت استفاده می شود، امروزه آکاهی از عایق و کاربردهای آن در صنایع مختلف، از مجموعه اطلاعات پایه ای و مهم است که می تواند برای مهندسان و طراحان خطوط لوله مفید و کاربردی باشد. در این مقاله سعی شده به تعریف عایق و کاربردهای آن پرداخته شود.

عایق لوله (pipe insulation)

از عایق ها به منظور عایق سازی لوله های حرارتی و صوتی در سیستم های لوله کشی استفاده می شود. به بیان ساده عایق بندی لوله به منظور گرم نگه داشتن لوله ها و جلوگیری از یخ زدگی در سرما به کار می رود. 

متداول ترین عایق کاری لوله، عایق لوله کشی آب است که می توان به عایق هایی چون فایبرگلاس، پلاستیک و فایبرگلاس با فویل در آن اشاره کرد.

در شرایطی که نیاز به عایق بندی مقادیر بیشتری از لوله های در معرض سرما و گرما باشد، معمولا از عایق های لوله مانند استفاده می کنند. برای این منظور از لوله های فومی  6 فوتی با شکاف برای نصب آسان، استفاده می شود.

کاربردهای عایق لوله

از عایق لوله همانطور که گفته شد بیشتر برای جلوگیری از یخ زدگی لوله ها استفاده می شود. در ادامه به کاربردهای بیشتر این تجهیز پرداخته شده است.

 کنترل تراکم

در جایی که لوله ها در دمای کمتر از دمای محیط کار می کنند، این امکان وجود دارد که بخار آب روی سطح لوله متراکم شود. همین موضوع باعث ایجاد رطوبت می شود. رطوبت نیز باعث ایجاد خوردگی در لوله می شود. بنابراین جلوگیری از ایجاد میعان روی سطح لوله امری ضروری و بسیار مهم است. عایق بندی لوله می تواند از ایجاد این رطوبت جلوگیری کند، زیرا در صورت عایق بندی دمای سطح عایق دور لوله با دمای سطح لوله متفاوت می شود.

میعان در صورتی ایجاد نمی شود که:

  • دمای سطح عایق بالاتر از دمای هوا باشد.
  • عایق شامل نوعی از سد بخار آب و یا کندکننده ایجاد بخار باشد که مانع عبور آب از طریق عایق به سطح لوله شود.

جلوگیری از انجماد لوله

از آنجا که برخی از لوله های آب بیرون از ساختمان و یا در مناطق سرد قرار دارند، ممکن است گاهی اوقات دمای محیط اطراف لوله زیر نقطه انجماد آب قرار گیرد. در این حالت آب در لوله یخ می زند. زمانی که آب منجمد شود، منبسط شده و می تواند باعث شکستگی و خرابی لوله ها شود. البته عایق بندی لوله در مقابل انجماد تنها در زمانی قابل انجام است که آب در لوله جریان داشته باشد. با عایق بندی نمی توان مانع از یخ زدگی آب ایستا در لوله شد اما می توان زمان لازم برای یخ زدگی را افزایش داد، در نتیجه انجماد لوله ها کاهش می یابد.